1. Bệnh viêm màng não do não mô cầu là gì?
Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn có thể gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết hoặc đồng thời cả hai tình trạng.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi là một trong những nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao.
Bệnh có thể khởi phát đột ngột, diễn tiến nhanh và gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
2. Tình hình bệnh do não mô cầu hiện nay
Trong tháng 10/2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận chùm ca bệnh do não mô cầu tại một trường học thuộc xã Hiệp Phước. Ngành y tế đã triển khai các biện pháp giám sát, điều tra dịch tễ, quản lý người tiếp xúc gần và kiểm soát nguy cơ lây lan.
Trước tình hình trên, việc nâng cao nhận thức và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là trường mầm non, là hết sức cần thiết.
3. Bệnh lây truyền qua đường nào?
Vi khuẩn não mô cầu lây truyền từ người sang người, chủ yếu qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người mắc bệnh hoặc người mang vi khuẩn.
Một số tình huống làm tăng nguy cơ lây truyền gồm:
Tiếp xúc gần với người mắc bệnh khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
Dùng chung ly uống nước, muỗng, bàn chải đánh răng và các vật dụng cá nhân có dính dịch tiết.
Sinh hoạt trong môi trường tập thể đông người, không gian kín, thiếu thông thoáng.
Đặc biệt, người mang vi khuẩn não mô cầu có thể không biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn có khả năng lây truyền cho người khác.
4. Dấu hiệu nhận biết bệnh ở trẻ mầm non
Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể biểu hiện tương tự các bệnh nhiễm trùng thông thường, khiến phụ huynh dễ chủ quan.
Các dấu hiệu cần chú ý:
Sốt cao đột ngột.
Trẻ mệt mỏi, quấy khóc bất thường, bỏ ăn hoặc ăn uống kém.
Buồn nôn, nôn.
Đau đầu, đau hoặc cứng cổ; trẻ nhỏ có thể không biểu hiện rõ.
Trẻ lừ đừ, khó đánh thức, phản ứng kém.
Xuất hiện các nốt ban đỏ hoặc tím bất thường trên da, có thể lan nhanh.
Co giật hoặc rối loạn ý thức trong trường hợp nặng.
LƯU Ý QUAN TRỌNG: Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ bệnh não mô cầu, đặc biệt là sốt kèm lừ đừ, khó đánh thức, ban đỏ tím bất thường hoặc co giật, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức. Không chờ xuất hiện đầy đủ các triệu chứng và không tự ý điều trị tại nhà.
5. Các biện pháp phòng bệnh tại trường mầm non
Để chủ động phòng, chống bệnh do não mô cầu, Trường Mầm non Hướng Dương 2 khuyến khích cán bộ, giáo viên, nhân viên và phụ huynh thực hiện tốt các biện pháp sau:
Đối với nhà trường:
Tăng cường vệ sinh trường lớp, đồ dùng, đồ chơi, bàn ghế và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
Bảo đảm phòng học, phòng ngủ và khu vực sinh hoạt của trẻ luôn sạch sẽ, thông thoáng.
Hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng đúng cách, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Giáo dục trẻ không dùng chung ly uống nước, khăn mặt và các vật dụng vệ sinh cá nhân.
Theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường.
Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, thông báo ngay cho phụ huynh, nhân viên y tế trường học và phối hợp xử trí theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức phòng bệnh đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và cha mẹ trẻ.
Đối với phụ huynh:
Theo dõi sức khỏe của trẻ trước khi đưa đến trường.
Cho trẻ nghỉ học khi bị sốt hoặc có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh và đưa trẻ đi khám kịp thời.
Hướng dẫn trẻ giữ vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng.
Giữ vệ sinh nhà cửa, bảo đảm môi trường sống thông thoáng.
Cho trẻ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc và sinh hoạt hợp lý.
Chủ động kiểm tra lịch sử tiêm chủng và đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn vắc xin phòng bệnh não mô cầu phù hợp với độ tuổi.
Thông báo cho nhà trường khi trẻ được xác định mắc bệnh truyền nhiễm để phối hợp thực hiện các biện pháp phòng, chống theo quy định.
6. Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh não mô cầu
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế và HCDC, tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa chủ động, hiệu quả đối với bệnh do não mô cầu.
Hiện nay, tại Việt Nam có các loại vắc xin phòng những nhóm huyết thanh não mô cầu phổ biến như A, B, C, W và Y.
Phụ huynh cần lưu ý:
Mỗi loại vắc xin có phạm vi bảo vệ và độ tuổi chỉ định khác nhau.
Việc lựa chọn loại vắc xin, số mũi tiêm và lịch tiêm cần được nhân viên y tế tư vấn.
Trẻ đã tiêm vắc xin vẫn cần duy trì các biện pháp vệ sinh và phòng bệnh hằng ngày.
7. Cần làm gì khi có người mắc bệnh não mô cầu?
Khi phát hiện trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh, gia đình và nhà trường cần bình tĩnh, phối hợp chặt chẽ với cơ quan y tế.
Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần thông báo cho nhân viên y tế để được đánh giá nguy cơ, hướng dẫn theo dõi sức khỏe và sử dụng thuốc dự phòng khi có chỉ định.
Không tự ý mua hoặc sử dụng kháng sinh dự phòng. Không phải tất cả những người học cùng trường hoặc sinh hoạt trong cùng khu vực đều cần dùng thuốc.
Việc xác định người tiếp xúc gần, sử dụng thuốc dự phòng và triển khai các biện pháp kiểm soát dịch phải tuân theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
8. Chung tay xây dựng môi trường mầm non an toàn, khỏe mạnh
Sức khỏe và sự an toàn của trẻ luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục tại Trường Mầm non Hướng Dương 2.
Nhà trường rất mong nhận được sự quan tâm, đồng hành và phối hợp tích cực của quý phụ huynh trong việc theo dõi sức khỏe, chủ động phòng bệnh và thực hiện các khuyến cáo của ngành y tế.
Mỗi hành động nhỏ hôm nay sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của trẻ và cộng đồng ngày mai!
TRƯỜNG MẦM NON HƯỚNG DƯƠNG 2
“Chủ động phòng bệnh – Phát hiện sớm – Điều trị kịp thời – Chung tay bảo vệ sức khỏe trẻ thơ!”